Vàng hướng tháng tăng mạnh nhất từ 1999, nhưng cựu banker hé lộ rủi ro lớn nhà đầu tư đang bỏ qua

(GVNET) Giá vàng đang hướng tới tháng tăng mạnh nhất kể từ năm 1999, nhưng một cựu chuyên gia ngân hàng đầu tư cảnh báo nhiều nhà đầu tư vẫn đang tập trung tài sản quá lớn vào cổ phiếu công nghệ và chưa thực sự có chiến lược phòng thủ.

Giá vàng bứt phá, nhưng rủi ro phía sau vẫn lớn

Vàng đang trải qua một trong những giai đoạn tăng giá ấn tượng nhất trong nhiều thập kỷ. Kim loại quý đã có 5 tuần tăng liên tiếp, trong khi giá giao dịch quanh 4.650 USD/ounce, hướng tới tháng tăng mạnh nhất kể từ năm 1999.

Đáng chú ý, mức giá hiện tại vẫn thấp hơn đáng kể so với kỷ lục được thiết lập vào cuối tháng 1. Điều này cho thấy dư địa phục hồi của vàng vẫn còn nếu dòng tiền đầu tư tiếp tục duy trì.

Tuy nhiên, câu chuyện phía sau đà tăng của vàng không chỉ nằm ở lạm phát hay nhu cầu trú ẩn. Nó còn liên quan đến nợ công Mỹ, lợi suất trái phiếu và mức độ tập trung quá lớn của dòng tiền vào nhóm cổ phiếu công nghệ và AI.

Mỹ đối mặt với bài toán nợ công và lợi suất trái phiếu

Một trong những yếu tố đáng chú ý hiện nay là lợi suất trái phiếu Kho bạc Mỹ kỳ hạn 30 năm từng tăng lên 5,34% trong tuần trước, gần mức cao nhất trong khoảng 20 năm.

Trong khi đó, tổng nợ liên bang Mỹ đã vượt 40.000 tỷ USD.

Đáng chú ý hơn, từ ngày 9/9, Bộ Tài chính Mỹ dự kiến tăng quy mô các đợt mua lại trái phiếu dài hạn từ 2 tỷ USD lên ít nhất 4 tỷ USD mỗi đợt.

Về mặt chính thức, Washington coi đây là biện pháp hỗ trợ thanh khoản cho thị trường trái phiếu. Khi Kho bạc mua lại trái phiếu, giá trái phiếu có thể được hỗ trợ, qua đó góp phần làm giảm chi phí lãi suất đối với các đợt phát hành tiếp theo.

Tuy nhiên, Felix Prehn, cựu nhân viên ngân hàng đầu tư và hiện đào tạo nhà đầu tư cá nhân, đưa ra cách nhìn thận trọng hơn. Theo ông, thị trường cần theo dõi xem chương trình mua lại trái phiếu này có trở thành một mắt xích trong quá trình hỗ trợ thanh khoản rộng hơn hay không.

Dù vậy, cần phân biệt rõ mua lại trái phiếu không đồng nghĩa với việc Mỹ trực tiếp “in tiền”. Bộ Tài chính cho biết lượng trái phiếu được mua lại sẽ được thay thế bằng phát hành mới. Vì thế, lập luận cho rằng chương trình này tự động làm giảm đáng kể lượng nợ do khu vực tư nhân nắm giữ là chưa đủ cơ sở.

Rủi ro lớn nằm ở sự tập trung của thị trường chứng khoán

Một cảnh báo đáng chú ý khác của Prehn nằm ở danh mục cổ phiếu của các hộ gia đình Mỹ.

Theo ông, nhiều danh mục đầu tư hiện có mức độ tiếp xúc rất lớn với nhóm AI và công nghệ. Điều này càng đáng chú ý khi bản thân chỉ số S&P 500 cũng đang ngày càng phụ thuộc vào một nhóm nhỏ các doanh nghiệp vốn hóa lớn.

10 doanh nghiệp lớn nhất trong S&P 500 hiện chiếm khoảng 40,8% chỉ số, cao hơn nhiều so với mức khoảng 19% năm 1990 và 26,6% tại đỉnh bong bóng công nghệ.

Điều đó tạo ra một nghịch lý: nhà đầu tư có thể nghĩ rằng mình đang đa dạng hóa bằng cách mua ETF hoặc quỹ mô phỏng S&P 500, nhưng trên thực tế vẫn đang đặt một phần rất lớn tài sản vào cùng một nhóm doanh nghiệp.

Rủi ro còn lớn hơn nếu nhà đầu tư tiếp tục mua trực tiếp các cổ phiếu AI và công nghệ đã nằm trong chỉ số.

Đây là điểm nhiều nhà đầu tư có thể đang bỏ qua: đa dạng hóa theo số lượng mã cổ phiếu không đồng nghĩa với đa dạng hóa theo rủi ro.

Vàng không phải công cụ làm giàu nhanh

Prehn vẫn duy trì quan điểm tích cực đối với vàng, nhưng ông nhấn mạnh rằng nhà đầu tư không nên kỳ vọng kim loại quý là công cụ tạo ra sự giàu có nhanh chóng.

Theo cách diễn giải của ông, vàng chủ yếu đóng vai trò bảo hiểm tài sản trước sự suy yếu của đồng tiền và những bất ổn của hệ thống tài chính.

Điều này đặc biệt quan trọng trong bối cảnh nợ công Mỹ tăng cao, lợi suất trái phiếu dài hạn ở mức cao và thị trường chứng khoán có mức định giá đáng chú ý.

Vàng cũng không phải lúc nào tăng giá khi xảy ra chiến tranh.

Đây là một quan niệm phổ biến nhưng đơn giản hóa quá mức. Khi chiến tranh khiến giá dầu tăng mạnh, lạm phát kỳ vọng có thể đi lên và lợi suất trái phiếu tăng theo. Khi đó, dòng tiền tổ chức có thể rời khỏi vàng để tìm kiếm lợi suất từ trái phiếu chính phủ.

Đó cũng là một phần lý do giải thích vì sao những nhà đầu tư mua vàng ở vùng đỉnh tháng 1 có thể phải chờ nhiều tháng để giá phục hồi.

Bạc có tiềm năng lớn hơn nhưng biến động mạnh hơn

Prehn đánh giá vàng phù hợp hơn với chiến lược nắm giữ dài hạn nhờ mức biến động tương đối thấp hơn.

Trong khi đó, bạc có thể mang lại mức tăng lớn hơn nhưng đi kèm rủi ro cao hơn.

Một yếu tố quan trọng hỗ trợ bạc là nhu cầu công nghiệp. Sự phát triển của AI, điện tử và các ngành công nghệ cao đang làm gia tăng nhu cầu đối với nhiều loại nguyên liệu, trong đó có bạc.

Tuy nhiên, nhà đầu tư cần lưu ý rằng câu chuyện nhu cầu công nghiệp không đảm bảo giá bạc chỉ đi theo một chiều. Bạc vừa là kim loại quý vừa là kim loại công nghiệp, nên có thể chịu tác động đồng thời từ lãi suất, USD, tăng trưởng kinh tế và chu kỳ sản xuất.

Cổ phiếu khai thác vàng có thể bước vào chu kỳ dài hơn

Một trong những điểm đáng chú ý nhất trong triển vọng của ngành vàng nằm ở các doanh nghiệp khai thác.

Newmont ghi nhận 2,2 tỷ USD dòng tiền tự do trong quý gần nhất, trong khi Agnico Eagle đạt hơn 1,3 tỷ USD.

Dòng tiền mạnh giúp các nhà khai thác cải thiện bảng cân đối kế toán, tăng khả năng trả cổ tức, mua lại cổ phiếu và đầu tư vào các dự án mới.

Cổ phiếu khai thác vàng cũng bắt đầu phản ánh triển vọng này. GDX đã tăng khoảng 14% kể từ khi đóng cửa dưới 91 USD vào ngày 12/8, dù vẫn thấp hơn khoảng 11% so với mức giao dịch hồi tháng 2.

Vì sao nguồn cung vàng khó tăng nhanh?

Một yếu tố mang tính cấu trúc đang hỗ trợ triển vọng dài hạn của ngành khai thác là thời gian phát triển một mỏ mới thường kéo dài hơn 15 năm.

Điều này có nghĩa dòng tiền mạnh mà các doanh nghiệp khai thác đang tạo ra hiện nay chưa thể lập tức biến thành nguồn cung vàng mới trên thị trường.

Quy trình thăm dò, đánh giá trữ lượng, xin giấy phép, xây dựng cơ sở hạ tầng và đưa mỏ vào sản xuất cần nhiều năm.

Nếu nhu cầu vàng tiếp tục tăng trong khi nguồn cung mới phản ứng chậm, các doanh nghiệp sở hữu mỏ đang hoạt động có thể tiếp tục hưởng lợi.

Tuy nhiên, cổ phiếu khai thác vàng không phải là “vàng phiên bản đòn bẩy” đơn thuần. Nhà đầu tư còn phải đối mặt với rủi ro chi phí khai thác, quản trị doanh nghiệp, địa chính trị, tỷ giá và chất lượng tài sản của từng công ty.

Thị trường tài sản tư nhân cũng xuất hiện dấu hiệu đáng chú ý

Prehn cũng cảnh báo về thị trường vốn tư nhân.

Theo Bain, các quỹ mua lại doanh nghiệp đang nắm giữ khoảng 3.800 tỷ USD tài sản chưa thể thoái vốn, trong khi thời gian nắm giữ trung bình đã kéo dài lên khoảng 7 năm.

Điều này tạo ra một vấn đề về thanh khoản.

Các quỹ có thể tiếp tục thu phí quản lý trong khi nhà đầu tư muốn rút vốn phải tuân thủ những điều khoản hạn chế thanh khoản đã được quy định từ trước.

Đây là một khác biệt quan trọng giữa tài sản niêm yết và tài sản tư nhân: giá trị trên giấy tờ không đồng nghĩa với khả năng chuyển đổi thành tiền ngay lập tức.

Người 70 tuổi nên phân bổ tài sản thế nào?

Đây có lẽ là phần đáng suy ngẫm nhất đối với nhà đầu tư cá nhân.

Prehn cho rằng tiền mặt không thực sự “trung lập”. Tiền mặt tạo cảm giác an toàn, nhưng lại chịu rủi ro mất sức mua theo thời gian.

Với người có danh mục lớn và nguồn thu nhập ổn định, việc tiếp tục nắm giữ một phần đáng kể cổ phiếu có thể hợp lý bởi ngay cả mức giảm 30-40% vẫn có thể được hấp thụ nếu nhu cầu chi tiêu chỉ chiếm tỷ lệ nhỏ trong tổng tài sản.

Ngược lại, với danh mục nhỏ hơn, việc tăng tỷ trọng trái phiếu Kho bạc Mỹ kỳ hạn ngắn hoặc các tài sản thanh khoản cao có thể giúp giảm rủi ro phải bán cổ phiếu đúng lúc thị trường lao dốc.

Điểm mấu chốt không phải là dự đoán chính xác thị trường sẽ tăng hay giảm.

Đó là khả năng sống sót của danh mục khi dự báo sai.

Vàng đang tăng mạnh, nhưng nhà đầu tư không nên bỏ qua rủi ro

Đà tăng của vàng lên vùng 4.650 USD/ounce đang củng cố câu chuyện về một chu kỳ tăng giá mới. Nợ công Mỹ, nhu cầu đa dạng hóa dự trữ, bất ổn địa chính trị và lo ngại về sức mua của đồng USD tiếp tục là những yếu tố hỗ trợ dài hạn cho kim loại quý.

Tuy nhiên, bài học quan trọng từ giai đoạn đầu năm cho thấy vàng vẫn có thể điều chỉnh mạnh ngay cả khi các yếu tố nền tảng dài hạn không thay đổi.

Sai lầm lớn nhất của nhà đầu tư không nhất thiết là không sở hữu vàng. Đó có thể là sở hữu vàng nhưng đồng thời vẫn tập trung quá mức vào một nhóm tài sản khác mà không nhận ra mức độ rủi ro thực sự của danh mục.

Với vàng đang hướng tới tháng tăng mạnh nhất kể từ năm 1999, câu hỏi quan trọng không còn đơn giản là “giá vàng sẽ lên bao nhiêu?”, mà là “danh mục của nhà đầu tư sẽ chịu được mức biến động bao nhiêu nếu thị trường đảo chiều?”

Đây mới là bài toán quyết định khả năng bảo toàn tài sản trong dài hạn.

---