(GVNET) – Phát biểu tại cuộc họp báo ở bang Florida hôm 8/8, cựu Tổng thống Mỹ Donald Trump đánh giá Cục Dự trữ Liên bang Mỹ (Fed) đã “mắc rất nhiều sai lầm”, đồng thời cho rằng tổng thống ít nhất nên có tiếng nói về chính sách tiền tệ. Cựu Tổng thống Trump cũng bày tỏ tin tưởng vào khả năng của ông đối với những quyết sách của Fed.
“Tôi cảm thấy tổng thống nên có ít nhất một tiếng nói ở đó”, ông Trump nói với các phóng viên tại khu nghỉ dưỡng Mar-a-Lago ở Florida ngày 8/8. “Tôi nghĩ rằng trong trường hợp của tôi, tôi đã kiếm được rất nhiều tiền, tôi rất thành công, và tôi tin rằng tôi có trực giác tốt hơn so với nhiều người ở Fed hoặc thậm chí là chủ tịch của cơ quan này”.
Đề xuất này của ông Trump đi ngược lại truyền thống lâu đời về tính độc lập của Fed trước các tác động chính trị. Kể từ cuối những năm 1970, các Tổng thống Mỹ thường tránh công khai chỉ trích ngân hàng trung ương về các quyết định liên quan đến lãi suất.
Hồi tháng 4, WSJ đưa tin những người ủng hộ Trump đưa ra đề xuất có thể làm suy yếu khả năng hoạt động độc lập của Fed nếu ông tái đắc cử. Chiến dịch của Trump không phản hồi thông tin này.
Tuy nhiên, phát biểu hôm qua của cựu tổng thống cho thấy ông dường như đồng ý với đề xuất trên. Nếu trở thành tổng thống Mỹ, ông muốn nêu ra ý kiến về quyết định lãi suất và các đề xuất quản lý ngân hàng của Fed nên được trình lên Nhà Trắng xem xét.
Thông tin trên được đưa ra trong bối cảnh Fed đã giữ lãi suất ở mức cao nhất trong hơn 20 năm kể từ tháng 7/2023 nhằm kiềm chế lạm phát.
Tuy nhiên, với tình trạng thị trường lao động suy yếu và tỷ lệ thất nghiệp tăng lên 4,3% vào tháng 7, nhiều nhà kinh tế học đã chỉ trích Fed vì chậm trễ trong việc nới lỏng chính sách tiền tệ.
Giới phân tích dự đoán Fed sẽ hạ lãi suất trong cuộc họp giữa tháng 9. Điều này tạo ra một tình huống phức tạp về mặt chính trị. Ông Trump đã bày tỏ quan điểm rằng Fed không nên cắt giảm lãi suất quá gần cuộc bầu cử.
Chủ tịch Fed và 6 thành viên khác trong Hội đồng Thống đốc của ngân hàng trung ương này được tổng thống đề cử và cần được Thượng viện phê chuẩn.
Tuy nhiên, Fed có sự độc lập đáng kể trong việc đưa ra các quyết định chính sách có ảnh hưởng lớn đến hướng đi của nền kinh tế lớn nhất thế giới và các thị trường tài sản toàn cầu.
Một trong những yếu tố hỗ trợ vị thế của đồng USD là đồng tiền dự trữ toàn cầu chính là khả năng của Fed trong việc thiết lập chính sách tiền tệ một cách độc lập mà không chịu sự giám sát chính trị.
Vị thế này là chìa khóa cho khả năng vay mượn gần như không giới hạn của Chính phủ Mỹ trên các thị trường trái phiếu toàn cầu với lãi suất tương đối thấp, bất chấp mức nợ 35.000 tỉ USD.
Tổng thống tiếp theo, có thể là ông Trump hoặc ứng viên Đảng Dân chủ Kamala Harris, sẽ có cơ hội chọn chủ tịch Fed tiếp theo trong hai năm đầu nhiệm kỳ của họ.
Cách duy nhất để can thiệp vào sự độc lập của Fed là đề cử và giành được sự phê chuẩn cho ứng viên vị trí chủ tịch, và người này sẵn sàng tuân theo mong muốn của ông Trump về việc nắm quyền kiểm soát ngân hàng trung ương.
Các nhà kinh tế lo ngại rằng điều này có thể dẫn đến những sai lầm chính sách tương tự như đã xảy ra vào đầu những năm 1970, khi Chủ tịch Fed Arthur Burns bị Tổng thống Richard Nixon – người đã bổ nhiệm ông – gây áp lực để duy trì chính sách tiền tệ mở rộng trước cuộc bầu cử năm 1972, mặc dù có bằng chứng về áp lực lạm phát gia tăng.
Đến năm 1974, lạm phát đã vượt quá 12% và trở thành một vấn đề dai dẳng trong suốt thập kỷ sau đó, cho đến khi Chủ tịch Fed Paul Volcker kiểm soát được thông qua việc tăng lãi suất mạnh mẽ, gây ra hai cuộc suy thoái vào đầu những năm 1980.
Nhiệm kỳ của chủ tịch Fed hiện tại, ông Jerome Powell, sẽ kết thúc vào năm 2026, trong khi vai trò của ông tại Hội đồng Thống đốc của Fed sẽ kết thúc vào năm 2028.
Powell được đề cử vào chức Chủ tịch Fed bởi cựu tổng thống Trump và giữ vị trí này từ năm 2018 . Tuy nhiên, Trump sau đó dần bất mãn với Powell vì Fed liên tục nâng lãi suất. Giai đoạn 2018-2019, cựu tổng thống Mỹ thường xuyên công khai chỉ trích Fed và từng muốn sa thải Powell, Bloomberg cho biết.
Dù vậy, trong một cuộc phỏng vấn trên Bloomberg tháng trước, Trump khẳng định sẽ không cố sa thải Powell nếu ông tái đắc cử.
Tổng hợp