Chuyên gia Brookings: Vàng không còn là “vịnh tránh bão”, đang biến thành tài sản High-Beta đầy rủi ro

(GVNET) Trong một phân tích mới nhất, Robin Brooks – chuyên gia tại Viện Brookings và cựu Giám đốc Chiến lược FX tại Goldman Sachs – đã đưa ra cảnh báo chấn động: Vàng đang mất đi đặc tính trú ẩn an toàn truyền thống và bắt đầu khuếch đại các đợt bán tháo trên thị trường.

Vàng: Từ “vịnh tránh bão” đến “kẻ khuếch đại rủi ro”

Theo Robin Brooks, niềm tin truyền thống cho rằng vàng là nơi trú ẩn an toàn khi các tài sản khác sụt giảm đang bị lung lay dữ dội. Trong 6 tuần diễn ra xung đột gần đây, giá vàng đã giảm tới 10%, một con số gây sốc khi so sánh với mức giảm chưa đầy 1% của chỉ số S&P 500.

Vàng đang hành xử như một tài sản high-beta (tài sản có hệ số rủi ro cao), vốn có xu hướng khuếch đại các đợt bán tháo thay vì giảm thiểu chúng. Bạn không thể được coi là công cụ phòng vệ rủi ro nếu bạn bị bán tháo mạnh hơn cả S&P 500 trong một cú sốc tiêu cực.

Tại sao vàng lại mất đi vị thế “Safe-haven”?

Brooks đã phân tích hai giả thuyết chính để giải thích cho hiện tượng bất thường này:

1. Hành động của các Ngân hàng Trung ương (EM)

Nhiều giả thuyết cho rằng các ngân hàng trung ương thị trường mới nổi đã bán vàng để huy động ngoại hối. Tuy nhiên, Brooks chỉ ra rằng đây chỉ là trường hợp ngoại lệ của Thổ Nhĩ Kỳ (giảm 128 tấn vàng để bảo vệ đồng Lira). Phần lớn các quốc gia khác không đi theo con đường này.

2. Sự trỗi dậy của “Giao dịch mất giá/phá giá” (Debasement Trade)

Đây được coi là nguyên nhân cốt lõi. Cơn sốt vàng trong năm qua đã thu hút một lượng lớn nhà đầu tư mới – những người tham gia vào chiến lược “debasement trade” (kỳ vọng vàng tăng giá khi đồng tiền mất giá).

• Đặc điểm: Nhóm nhà đầu tư này thường dễ hoảng loạn và có xu hướng tháo chạy nhanh chóng khi có biến cố.
• Hệ quả: Sự hiện diện của họ biến vàng thành một tài sản mang tính chu kỳ cao, tăng khi tài sản rủi ro tăng và giảm sâu khi thị trường điều chỉnh.

Lịch trình hình thành “bong bóng” vàng (2025 – 2026)

Dựa trên dữ liệu từ biểu đồ của Brooks, lộ trình giá vàng đã trải qua những cột mốc quan trọng:

• 02/04/2025 (Liberation Day): Kích hoạt đợt tăng giá đầu tiên do địa chính trị.
• 22/08/2025 (Hội nghị Jackson Hole): Bước ngoặt lớn khi Chủ tịch Fed Jerome Powell tín hiệu bắt đầu chu kỳ nới lỏng tiền tệ dù lạm phát vẫn cao. Đây chính là thời điểm “Debasement Trade” ra đời.
• 10/12/2025: Đợt cắt giảm lãi suất cuối cùng của năm 2025 đẩy giá vàng lên cao hơn.
• 28/01/2026: Vàng đạt đỉnh, tăng gần 100% so với cùng kỳ năm trước. Brooks nhận định ở giai đoạn này, mọi thứ đã “hoàn toàn mất kiểm soát”.

Tương lai nào cho kim loại quý?

Phân tích mối tương quan cho thấy vàng đang trở nên thuận chu kỳ (pro-cyclical) hơn. Dù mức độ tương quan vẫn thấp hơn so với Bitcoin hay các kim loại quý khác, nhưng việc vàng giảm giá mạnh hơn chứng khoán trong các cú sốc là một tín hiệu báo động đỏ cho các nhà đầu tư dài hạn.

Tuy nhiên, Robin Brooks cũng đưa ra một tia hy vọng:

Vị thế trú ẩn an toàn không mất đi mãi mãi, nó chỉ đang bị ‘nhiễm bẩn’ ở thời điểm hiện tại. Khi nhóm nhà đầu tư đầu cơ ‘debasement trade’ bị loại bỏ hoàn toàn khỏi thị trường, vàng sẽ quay trở lại là tài sản trú ẩn truyền thống.

Lời khuyên cho nhà đầu tư: Trong bối cảnh hiện tại, việc phân bổ danh mục vào vàng cần được xem xét kỹ lưỡng hơn. Vàng không còn là “tấm khiên” bất biến, mà đang tạm thời biến thành một tài sản đầu cơ nhạy cảm với biến động thị trường chung.

---