Báo cáo từ WGC: Nguồn cung vàng khó cạn kiệt và khó bị thao túng giá

(GVNET) Sản lượng vàng toàn cầu đạt kỷ lục nhưng nguồn cung vẫn ổn định

Theo phân tích mới nhất của World Gold Council (WGC), những lo ngại của nhà đầu tư về việc nguồn cung vàng có thể cạn kiệt hoặc bị các công ty khai thác thao túng giá trên thị trường là không có nhiều cơ sở trong thực tế.

Trong báo cáo công bố ngày thứ Năm, hai chuyên gia của WGC là John Reade và Ray Jia cho biết sản lượng vàng khai thác toàn cầu đã đạt mức cao kỷ lục trong năm 2025, khi giá kim loại quý liên tục lập đỉnh mới.

Theo dữ liệu tổng hợp:

• Sản lượng vàng toàn cầu năm 2025: 3.672 tấn
• Tăng trưởng so với năm trước: khoảng 1%
• Đây là mức cao nhất từng được ghi nhận trong lịch sử dữ liệu của WGC

Các chuyên gia cũng dự báo sản lượng vàng năm 2026 sẽ tiếp tục tăng nhẹ, khi hai mỏ vàng lớn dự kiến nối lại hoạt động.

Tuy nhiên, triển vọng sản lượng của nhiều tập đoàn khai thác vàng vẫn khá thận trọng. Báo cáo thường niên của các công ty khai khoáng lớn cho thấy nhiều doanh nghiệp dự báo sản lượng 2026 có thể giảm so với 2025 nếu không có thêm các phát hiện mỏ mới.

Thế giới có đang tiến gần đến tình trạng thiếu vàng?

Một trong những câu hỏi lớn của nhà đầu tư là: Liệu thế giới có đang tiến gần đến tình trạng thiếu vàng có thể khai thác hay không?

Theo WGC, câu trả lời là “không nhiều khả năng xảy ra.”

Nguyên nhân là nguồn cung vàng trên thị trường không chỉ đến từ khai thác mỏ.

Tổng lượng vàng trên mặt đất rất lớn

Theo thống kê của WGC:

• Tổng lượng vàng trên mặt đất: khoảng 219.891 tấn
• Vàng gần như không bị phá hủy theo thời gian
• Phần lớn lượng vàng này có thể quay lại thị trường trong những điều kiện giá phù hợp

Khi giá vàng tăng cao, thị trường thường chứng kiến:

• Người tiêu dùng bán lại vàng trang sức
• Tái chế vàng công nghiệp tăng mạnh

Những nguồn cung này thường phản ứng nhanh với giá hơn so với sản lượng khai thác mỏ, giúp cân bằng thị trường.

Trữ lượng vàng dưới lòng đất vẫn rất lớn

Ngoài nguồn vàng đã tồn tại trên mặt đất, trữ lượng vàng dưới lòng đất vẫn còn rất đáng kể.

Theo dữ liệu của công ty nghiên cứu kim loại quý Metals Focus:

• Trữ lượng vàng có thể khai thác kinh tế (2025): khoảng 54.770 tấn

Trong khi đó, theo United States Geological Survey:

• Ước tính trữ lượng vàng toàn cầu: khoảng 64.000 tấn

Ngoài ra, tổng tài nguyên vàng tiềm năng (bao gồm cả phần chưa thể khai thác kinh tế) ước tính đạt:

• 132.110 tấn

Điều này cho thấy nguồn cung vàng trong tương lai vẫn còn rất dồi dào.

Vì sao trữ lượng vàng vẫn ổn định dù khai thác liên tục?

Một quan niệm phổ biến là trữ lượng vàng chỉ đủ khai thác khoảng 15 năm nếu giữ tốc độ sản xuất hiện tại. Tuy nhiên, WGC cho rằng nhận định này chưa phản ánh đúng thực tế.

Các chuyên gia đưa ra nhiều lý do khiến trữ lượng vàng toàn cầu duy trì ổn định trong nhiều thập kỷ:

1. Giá vàng cao giúp nhiều mỏ mới trở nên khả thi

Các mỏ có hàm lượng vàng thấp trước đây không có lợi nhuận có thể trở thành mỏ có thể khai thác kinh tế khi giá vàng tăng.

Điều này giúp nhiều nguồn tài nguyên chuyển từ “resource” sang “reserve”.

2. Các phát hiện mỏ mới

Mặc dù tốc độ phát hiện mỏ mới chậm lại, nhưng các phát hiện vẫn tiếp tục diễn ra.

Khi một mỏ vàng được phát hiện:

• Ban đầu chỉ khoan thăm dò đủ để xây dựng dự án
• Sau đó các hoạt động khai thác và thăm dò bổ sung sẽ giúp mở rộng trữ lượng

3. Các mỏ vệ tinh gần mỏ chính

Sau khi mỏ chính đi vào khai thác, các nhà địa chất thường tìm kiếm:

• Các mỏ nhỏ gần đó (satellite deposits)
• Những mỏ này giúp bổ sung thêm trữ lượng cho dự án

4. Công nghệ khai thác ngày càng tiến bộ

Công nghệ mới giúp:

• Khai thác các mỏ trước đây không khả thi
• Tăng hiệu quả thu hồi kim loại
• Mở rộng tuổi thọ các mỏ hiện tại

Phát hiện mỏ vàng mới có khiến giá vàng giảm mạnh?

Một câu hỏi khác là liệu việc phát hiện các mỏ vàng lớn có thể khiến giá vàng giảm mạnh hay không.

Theo WGC, tác động này thường rất nhỏ và xảy ra chậm.

Ví dụ, theo dữ liệu của Metals Focus:

• Mỏ vàng lớn nhất thế giới năm 2024 là Muruntau mine tại Uzbekistan
• Sản lượng năm: 65 tấn

So với sản lượng toàn cầu khoảng 3.650 tấn, con số này không đủ lớn để thay đổi cán cân thị trường.

Ngoài ra, từ khi phát hiện mỏ đến khi sản xuất thương mại thường mất:

• 10 – 15 năm để thăm dò
• xin giấy phép
• xây dựng mỏ
• và đạt công suất tối đa

Do đó, thị trường thường có đủ thời gian để hấp thụ thông tin này, khiến tác động giá trong ngắn hạn rất hạn chế.

Các công ty khai thác vàng có thể thao túng giá vàng?

Một lo ngại khác của nhà đầu tư là liệu các công ty khai thác vàng có thể liên kết để kiểm soát nguồn cung và thao túng giá vàng hay không.

Theo WGC, điều này rất khó xảy ra vì nhiều lý do.

Nguồn cung vàng không chỉ đến từ mỏ

Nếu các công ty khai thác giảm sản lượng để đẩy giá lên:

• nguồn vàng tái chế sẽ tăng mạnh
• tạo áp lực giảm giá trở lại

Với 219.891 tấn vàng trên mặt đất, lượng vàng tiềm năng có thể quay lại thị trường là rất lớn.

Ngành khai thác vàng rất phân tán

Theo WGC:

• 10 nhà sản xuất vàng lớn nhất chỉ chiếm 27% sản lượng toàn cầu

Ngoài ra còn có nguồn cung lớn từ khai thác thủ công quy mô nhỏ (ASGM), chiếm khoảng:

• 20% sản lượng vàng toàn cầu năm 2024

Các nguồn cung này rất khó phối hợp để kiểm soát thị trường.

Bên cạnh đó, việc phối hợp cắt giảm sản lượng để thao túng giá là hành vi vi phạm luật cạnh tranh tại nhiều quốc gia.

Nguồn cung vàng dài hạn vẫn ổn định

Tổng hợp các yếu tố trên, các chuyên gia của WGC kết luận:

• Nguồn cung vàng khó có nguy cơ cạn kiệt
• Các phát hiện mỏ mới không gây biến động giá lớn trong ngắn hạn
• Ngành khai thác vàng quá phân tán để thao túng giá

Điều này giúp củng cố tính ổn định dài hạn của thị trường vàng, đặc biệt trong bối cảnh kim loại quý vẫn được xem là tài sản trú ẩn an toàn trước lạm phát và bất ổn kinh tế toàn cầu.

---