Nhìn lại thị trường vàng quý I/2026: Biến động lịch sử, giá lập đỉnh rồi lao dốc – NĐT trong nước choáng váng

(GVNET) Phiên giao dịch cuối cùng của quý I ghi nhận đà tăng của cả vàng thế giới và trong nước. Tuy nhiên, quý I được đánh giá là giai đoạn biến động mạnh nhất của cả vàng nội – vàng ngoại sau một giai đoạn tăng giá kéo dài.

Quý I/2026 có thể xem là một trong những giai đoạn đặc biệt nhất của thị trường vàng toàn cầu khi giá kim loại quý này không chỉ lập đỉnh lịch sử mà còn nhanh chóng bước vào nhịp điều chỉnh mạnh với biên độ hiếm thấy. Những biến động này không chỉ phản ánh yếu tố cung – cầu truyền thống mà còn cho thấy sự thay đổi sâu sắc trong cách vàng vận động dưới tác động của dòng tiền tài chính toàn cầu.

🌍 Diễn biến giá vàng thế giới: Từ đỉnh 5.600 USD đến cú điều chỉnh sâu

Ngay từ tháng 1/2026, thị trường vàng đã bước vào một chu kỳ tăng giá mạnh mẽ. Giá vàng giao ngay nhanh chóng vượt các mốc tâm lý quan trọng và duy trì quanh vùng 4.700 – 4.800 USD/ounce, trước khi bứt phá lên trên 5.000 USD/ounce vào cuối tháng 1 vào tạo đỉnh $5600. Đây là mức cao chưa từng có trong lịch sử, đánh dấu một cột mốc mang tính biểu tượng của thị trường.

Đà tăng này không phải là ngẫu nhiên. Nó phản ánh sự hội tụ của nhiều yếu tố:

• Căng thẳng địa chính trị kéo dài khiến nhu cầu trú ẩn tăng vọt
• Các ngân hàng trung ương đẩy mạnh mua vàng để đa dạng hóa dự trữ
• Kỳ vọng Cục Dự trữ Liên bang Mỹ (Fed) sẽ cắt giảm lãi suất
• Đồng USD suy yếu trong giai đoạn đầu năm.

Tuy nhiên, nếu nhìn kỹ vào cấu trúc dòng tiền, có thể thấy một phần không nhỏ của đợt tăng đến từ hoạt động đầu cơ và dòng vốn ngắn hạn. Điều này khiến nền tảng tăng giá trở nên kém bền vững.

Bước sang tháng 2 và đặc biệt là tháng 3, xu hướng đảo chiều diễn ra nhanh và mạnh hơn dự kiến. Giá vàng bắt đầu giảm từ vùng trên 5.000 USD/ounce xuống khoảng 4.800 USD, rồi tiếp tục trượt sâu về vùng 4.500 USD/ounce, thậm chí có thời điểm xuống dưới ngưỡng $4100 trong phiên 23/3.

Giá vàng đã giảm khoảng 14% kể từ đầu tháng 3, hướng tới mức giảm mạnh nhất kể từ tháng 10/2008, chịu áp lực từ đồng USD mạnh. Tuy vậy, giá vẫn tăng khoảng 5% tính từ đầu quý đến nay.

Đáng chú ý, chỉ trong vài tuần, thị trường đã “bốc hơi” hàng trăm USD mỗi ounce, tương đương mức điều chỉnh hàng chục phần trăm – một biên độ rất lớn đối với một tài sản vốn được coi là ổn định như vàng.

Nguyên nhân chính của đợt giảm này nằm ở sự thay đổi nhanh chóng của môi trường vĩ mô:

• Đồng USD phục hồi mạnh, làm giảm sức hấp dẫn của vàng
• Lợi suất trái phiếu Mỹ tăng cao, kéo dòng tiền rời khỏi tài sản không sinh lãi
• Hoạt động chốt lời sau khi giá đạt đỉnh lịch sử
• Tâm lý “risk-on” quay trở lại trong một số giai đoạn.
• Nhà đầu tư lo ngại lạm phát tăng cao do giá dầu trên mốc 100USD. Các Ngân hàng trung ương thận trọng hơn rất nhiều trong việc điều chỉnh chính sách tiền tệ.

Đến cuối quý I, giá vàng dao động quanh 4.500 – 4.600 USD/ounce, thấp hơn đáng kể so với đỉnh nhưng vẫn cao hơn so với cuối năm 2025. Điều này cho thấy xu hướng tăng dài hạn chưa bị phá vỡ hoàn toàn, dù biến động ngắn hạn là rất lớn.

🇻🇳 Thị trường vàng trong nước: Biến động mạnh hơn và độ trễ rõ rệt

Trong khi thị trường thế giới đã biến động mạnh, thị trường vàng trong nước thậm chí còn “kịch tính” hơn với biên độ tăng – giảm lớn hơn và phản ứng chậm hơn.

Ngay sau Tết Nguyên đán, giá vàng miếng SJC tăng vọt theo xu hướng toàn cầu nhưng với tốc độ nhanh hơn. Giá nhanh chóng vượt các mốc 170 triệu, 175 triệu và tiến sát vùng 180 – 185 triệu đồng/lượng, thiết lập mức đỉnh lịch sử mới tại 188,3 – 191,3 triệu (mua vào – bán ra) hôm 29/1.

Ở thời điểm cao nhất, nếu quy đổi theo tỷ giá, giá vàng trong nước cao hơn giá thế giới tới hàng chục triệu đồng mỗi lượng. Điều này phản ánh sự mất cân đối cung – cầu nội địa và đặc thù của thị trường vàng Việt Nam.

Khi giá vàng thế giới bắt đầu điều chỉnh trong tháng 3, thị trường trong nước cũng giảm theo nhưng với nhịp độ chậm hơn. Giá SJC lùi về vùng 162 triệu đồng/lượng vào hôm , tức giảm khoảng 20 triệu đồng/lượng so với đỉnh gần nhất hôm 23/3 – giảm gần 30 triệu từ đỉnh.

Một điểm đáng chú ý trong quý I/2026 là hình ảnh người dân xếp hàng dài tại các cửa hàng vàng vẫn liên tục xuất hiện, bất chấp giá biến động mạnh. Ngay cả khi vàng đang ở vùng đỉnh lịch sử hoặc vừa trải qua nhịp điều chỉnh sâu, nhu cầu mua vào không hề suy giảm. Điều này phản ánh tâm lý tích trữ vàng đã ăn sâu trong thói quen tài chính của nhiều người, khi kim loại quý vẫn được xem là kênh giữ tài sản an toàn trong dài hạn, hơn là một công cụ đầu tư ngắn hạn phụ thuộc vào biến động giá.

Quan trọng hơn là, giá vàng trong nước không giảm tương ứng với thế giới, thậm chí có thời điểm đi ngang hoặc tăng nhẹ bất chấp xu hướng quốc tế. Điều này khiến chênh lệch giá bị kéo giãn lên mức rất cao, có lúc lên tới hơn 20 triệu đồng/lượng. Tính theo phạm vi quý, giá vàng SJC đã tăng khoảng 14%.

Sự chênh lệch này không chỉ phản ánh yếu tố thị trường mà còn cho thấy:

• Nguồn cung vàng miếng hạn chế
• Cơ chế quản lý đặc thù
• Tâm lý tích trữ vàng mạnh của người dân
• Hoạt động đầu cơ ngắn hạn trong các giai đoạn biến động

⚖️ Vàng đang “đổi vai”: Từ tài sản trú ẩn sang tài sản nhạy cảm với dòng tiền

Một trong những điểm đáng chú ý nhất trong quý I/2026 là sự thay đổi trong cách vàng phản ứng với thị trường.

Trước đây, vàng thường tăng mạnh khi rủi ro gia tăng và giảm khi thị trường ổn định. Tuy nhiên, trong quý này, phản ứng của vàng trở nên phức tạp hơn. Có những thời điểm căng thẳng leo thang nhưng giá vàng không tăng tương ứng, thậm chí còn giảm do áp lực từ USD và lợi suất.

Điều này cho thấy vàng đang chịu ảnh hưởng lớn hơn từ các yếu tố tài chính như:

• Chính sách tiền tệ
• Dòng vốn đầu cơ
• Biến động của thị trường trái phiếu và ngoại hối

Nói cách khác, vàng không còn là một “hầm trú ẩn tuyệt đối” mà đã trở thành một tài sản lai, vừa mang tính phòng thủ, vừa mang tính đầu cơ. Hệ quả là biên độ dao động ngày càng lớn và rủi ro ngắn hạn tăng lên đáng kể.

🔮 Triển vọng: Biên độ rộng và phân hóa mạnh

Sau quý I, triển vọng của vàng được đánh giá theo hai hướng rõ rệt.

Trong dài hạn, các yếu tố hỗ trợ vẫn còn:

• Xu hướng phi đô la hóa
• Nhu cầu mua vàng của ngân hàng trung ương
• Bất ổn địa chính trị kéo dài

Những yếu tố này có thể giữ giá vàng ở vùng cao và thậm chí mở ra khả năng quay lại các mức đỉnh nếu điều kiện thuận lợi.

Tuy nhiên, trong ngắn hạn, thị trường nhiều khả năng sẽ tiếp tục biến động mạnh. Biên độ dao động lớn, có thể lên tới hàng trăm USD mỗi ounce trong thời gian ngắn, sẽ trở thành trạng thái “bình thường mới”.

🧾 Kết luận

Quý I/2026 đã phác họa một bức tranh rất khác về thị trường vàng:

• Giá thế giới tăng từ khoảng 4.700 USD lên trên 5.600 USD/ounce, rồi giảm về 4.500 USD hiện tại.
• Giá trong nước đạt đỉnh 191,3 triệu đồng/lượng rồi điều chỉnh về khoảng 162 triệu đồng/lượng – đáy ngắn hạn. Hiện tại ở mức 174,9 triệu.
• Chênh lệch trong nước – thế giới duy trì ở mức cao bất thường

Quan trọng hơn, đây không chỉ là câu chuyện về giá, mà là sự thay đổi trong bản chất thị trường. Vàng vẫn giữ vai trò quan trọng trong danh mục đầu tư, nhưng không còn là “tài sản an toàn tuyệt đối” như trước.

Trong bối cảnh đó, nhà đầu tư cần tiếp cận vàng với tư duy linh hoạt hơn: không chỉ để tích trữ, mà còn phải quản trị rủi ro như với bất kỳ tài sản tài chính biến động nào khác.

---