6 tháng đầu năm 2026 bán 44 tấn vàng: Nga đang cạn tiền hay xoay trục chiến lược?

(GVNET) Ngân hàng Trung ương Nga (CBR) đã bán khoảng 44 tấn vàng trong 6 tháng đầu năm 2026, đánh dấu chuỗi giảm dự trữ kéo dài và mạnh nhất trong nhiều thập kỷ. Động thái này phản ánh áp lực ngày càng lớn từ thâm hụt ngân sách, suy giảm nguồn thu năng lượng và tác động của các lệnh trừng phạt quốc tế.

Dự trữ vàng Nga giảm mạnh nhất nhiều năm

Theo dữ liệu mới nhất từ CBR, dự trữ vàng của Nga đã giảm 1,4 triệu ounce (tương đương 43,5 tấn) kể từ đầu năm. Tính đến đầu tháng 7/2026, Nga nắm giữ 73,4 triệu ounce (2.282 tấn vàng), với tổng giá trị ước tính khoảng 299 tỷ USD.

Đây là tháng thứ 6 liên tiếp dự trữ vàng suy giảm. Đáng chú ý, mức giảm trong quý II được đánh giá là mạnh nhất trong vòng 25 năm, cho thấy sự thay đổi rõ rệt trong chiến lược dự trữ của quốc gia này.

Nguyên nhân: Thâm hụt ngân sách và thiếu hụt ngoại tệ

Các chuyên gia cho rằng phần lớn lượng vàng được bán ra thông qua hệ thống ngân hàng trong nước, bao gồm cả giao dịch trên sàn và thị trường OTC.

Theo phân tích:

• Thâm hụt ngân sách của Nga đã lên tới 4,6 nghìn tỷ ruble vào cuối tháng 3/2026
• Nếu không có nguồn bù đắp từ CBR, con số này có thể vượt 5 nghìn tỷ ruble
• Doanh thu từ dầu khí suy yếu trong đầu năm làm gia tăng áp lực tài chính

Ngoài ra, việc bán vàng còn nhằm tăng dự trữ ngoại tệ, đặc biệt là đồng nhân dân tệ (CNY), trong bối cảnh nguồn thu xuất khẩu yếu.

Tài sản dự trữ quốc gia đồng loạt suy giảm

Không chỉ vàng, tổng tài sản dự trữ của Nga cũng giảm:

• 720,4 tỷ USD vào cuối tháng 6, giảm từ 747,4 tỷ USD tháng trước
• Dự trữ ngoại tệ gần như đi ngang quanh 392,4 tỷ USD

Điều này cho thấy Nga đang phải tái cơ cấu dự trữ để đối phó với áp lực kinh tế vĩ mô.

Xu hướng trái ngược lịch sử tích trữ vàng

Từ năm 2002 đến 2025, Nga là một trong những quốc gia mua vàng mạnh nhất thế giới, tích lũy hơn 1.900 tấn vàng. Tuy nhiên:

• Kể từ năm 2022 (xung đột Ukraine), hoạt động mua vào gần như chững lại
• Từ 2020 đến nay, lượng mua ròng chỉ đạt 55,4 tấn
• Ngược lại, năm 2026 chứng kiến xu hướng bán ròng quy mô lớn

Đây là sự đảo chiều đáng chú ý trong chiến lược dự trữ của Nga.

Nhu cầu vàng nội địa tăng đột biến

Trong khi CBR bán ra, nhu cầu vàng trong nước lại tăng mạnh:

• Khối lượng giao dịch vàng tăng 350% so với cùng kỳ 2025
• Tổng giá trị đạt 534,4 tỷ ruble (~7,1 tỷ USD)
• Người dân đẩy mạnh mua vàng để bảo toàn tài sản trước lạm phát và mất giá đồng ruble

Năm 2024, người Nga đã mua tới 75,6 tấn vàng, tương đương 25% sản lượng quốc gia.

Xuất khẩu vàng sang Trung Quốc tăng mạnh

Trung Quốc tiếp tục là đối tác tiêu thụ vàng lớn của Nga:

• Giá trị xuất khẩu kim loại quý sang Trung Quốc tăng 80%, đạt 1 tỷ USD
• Tổng xuất khẩu tăng gần gấp đôi trong nửa đầu 2025
• Động lực đến từ giá vàng tăng mạnh (~43% trong 12 tháng) và nhu cầu dự trữ

Giá vàng cao thúc đẩy bán ra

CBR đã tận dụng thời điểm giá vàng đạt đỉnh:

• Tháng 1/2026: bán 300.000 ounce khi giá vượt 5.500 USD/ounce
• Ước tính thu về 1,4 – 1,68 tỷ USD
• Dù bán ra, giá trị dự trữ vẫn tăng 23% nhờ giá vàng leo thang

Góc nhìn: Xu hướng bán vàng có thể kéo dài?

Các chuyên gia nhận định:

• Việc bán vàng để tài trợ chi tiêu công và quốc phòng có thể tiếp diễn
• Nhiều ngân hàng trung ương tại các nền kinh tế đang phát triển cũng đang có xu hướng tương tự
• Tuy nhiên, điều này đặt ra rủi ro dài hạn khi giảm “tài sản trú ẩn chiến lược”

Kết luận

Việc Nga bán 44 tấn vàng trong nửa đầu năm 2026 không chỉ là điều chỉnh kỹ thuật, mà phản ánh áp lực tài chính sâu rộng trong bối cảnh địa chính trị căng thẳng và kinh tế suy yếu.

Trong khi giá vàng toàn cầu vẫn ở vùng cao, câu hỏi lớn đặt ra là:
Nga sẽ tiếp tục bán vàng để giải quyết ngắn hạn, hay quay lại chiến lược tích lũy dài hạn như trước đây?

---