“Dự trữ ngầm” – “shadow reserves” là một khái niệm được ANZ dùng để mô tả những tài sản Trung Quốc đang tăng cường sở hữu với mục đích thoát ly dần khỏi sự ảnh hưởng của đồng đô la Mỹ.
Trung Quốc từng dựa rất nhiều vào đồng USD Mỹ. Nhưng giờ đây quốc gia này đang âm thầm tìm biện pháp giảm phụ thuộc vào đồng tiền dự trữ phổ biến nhất thế giới.
Báo cáo của Ngân hàng ANZ cho biết, căng thẳng thương mại đang diễn ra giữa Mỹ- Trung đã làm “tăng nguy cơ phân tách tài chính” giữa hai nền kinh tế lớn này. Nhà Trắng đã cân nhắc một số hạn chế về đầu tư của Mỹ vào Trung Quốc như hủy niêm yết chứng khoán Trung Quốc tại Mỹ
Do đó, Bắc Kinh sẽ quản lý rủi ro bằng cách đa dạng hóa dự trữ ngoại hối của mình sang các loại tiền tệ khác, theo dự đoán của ANZ.
“Mặc dù Trung Quốc vẫn phân bổ một phần lớn ngoại hối của nước này cho đồng USD… Nhưng họ cũng đang nhanh chóng chuyển sang những đồng tiền lưu hành khác”, theo báo cáo của ANZ. Ngoài ra, đồng USD chiếm khoảng 59% ngoại tệ dự trữ của Trung Quốc hồi tháng 6/2019.
Và dù chưa rõ những ngoại tệ nào Trung Quốc sẽ hướng tới, nhưng đại diện ngân hàng ANZ trả lời phỏng vấn CNBC cho rằng, họ nghĩ Trung Quốc sẽ lưu ý tới Bảng Anh, Yên Nhật hoặc Euro.
Trong khi đó, Bắc Kinh cũng đang giảm mức dự trữ trái phiếu của chính phủ Mỹ mà nước này sở hữu. Cụ thể từ năm 2018, Trung Quốc đã bán lượng trái phiếu chính phủ Mỹ trị giá 88 tỷ USD. Theo dữ liệu từ Bộ Tài chính Mỹ, tính đến tháng 6 vừa qua, Trung Quốc nắm giữ lượng trái phiếu chính phủ Mỹ trị giá 1,11 nghìn tỷ USD.
Đồng thời, Bắc Kinh đang tiến hành một cuộc mua bán vàng, theo một số nguồn tin chính thức cho biết, mức dự trữ vàng hồi tháng 10/2019 của Trung Quốc đã đạt mức 1.957 tấn.
Ông Paul Hsiao, nhà kinh tế toàn cầu của Pinebridge Investment, cho biết các công ty Trung Quốc cũng đang phải đối mặt với những rủi ro từ đồng USD khi các doanh nghiệp nước này có hơn 500 tỷ USD nợ nước ngoài.
“Phần lớn trong số đó (nợ nước ngoài) là bằng USD, có thể là một vấn đề đối với các doanh nghiệp Trung Quốc”, ông Hsiao nói trong email gửi tới CNBC.
Ông giải thích, rằng trong thời kì chiến tranh thương mại Mỹ – Trung, khi đồng usd một cách đáng kể so với Nhân dân tệ, đã khiến nhiều công ty Trung Quốc bán tài sản của họ vì nhiều khoản nợ của họ vẫn còn bằng đồng USD.
Một cách khác, để Trung Quốc có thể quản lý rủi ro đó là xây dựng các dạng tài sản khác, thứ mà ANZ gọi là “dự trữ ngầm” (Shadow- reserves) của họ.
“Trên thực tế, chúng tôi tin rằng chính phủ Trung Quốc đã kín đáo đa dạng hóa danh mục đầu tư ra nước ngoài, bao gồm các khoản đầu tư thay thế”, báo cáo của ANZ cho biết.
“Dự trữ ngầm” của Trung Quốc là những khoản nào và ở đâu?
Trong những năm gần đây, Bắc Kinh đã tăng cổ phần trong các khoản đầu tư thay thế, và phần lớn là thông qua một số phương tiện đầu tư như các công ty nhà nước và ngân hàng, cũng như thông qua các quỹ đồng quản lý với các quốc gia khác, theo phân tích của ANZ .
Các khoản đầu tư này bao gồm vốn cổ phần, cũng như phát hành các khoản vay thông qua các ngân hàng quốc doanh, đặc biệt là các sáng kiến Vành đai và Con đường.
Cơ quan quản lý ngoại hối nhà nước Trung Quốc (SAFE), nơi quản lý dự trữ ngoại hối của Trung Quốc, có bốn đơn vị đầu tư: Huaxin ở Singapore, Huaou ở London, Huamei ở New York và Hua Muffan ở Hong Kong. Họ liên kết với các tổ chức nước ngoài khác để đầu tư vào cổ phiếu.
Các quỹ mà họ đã đầu tư bao gồm Quỹ Phát triển Trung Quốc-Châu Phi, cũng như Quỹ Hợp tác Trung Quốc-LAC, nơi tài trợ cho các dự án ở khu vực Mỹ Latinh và Caribbean. Bắc Kinh đã và đang tăng cổ phần của mình trong các quỹ đó, hoặc bơm thêm vốn vào các ngân hàng khu vực. Nó cũng đã được hoán đổi các khoản vay cho vốn chủ sở hữu, theo báo cáo của ANZ.
Những khoản đầu tư ra nước ngoài này, được gọi là “dự trữ bóng tối của Trung Quốc, lên tới 1,86 USD (nghìn tỷ đồng) theo giá trị lịch sử kể từ tháng 6/2019, báo cáo của ANZ cho biết.
Tính đến tháng 7, tổng dự trữ ngoại hối của Trung Quốc ở mức khoảng 3,1 nghìn tỷ USD.
Giám đốc điều hành của AJ Capital cho biết, hiện tại SAFE muốn giảm rủi ro trong việc quản lí cơ sở dự trữ và đa dạng hóa dự trữ (3,1 nghìn tỉ USD).
Tăng cường vai trò của đồng Nhân dân tệ
Thống kê của Quỹ Tiền tệ Quốc tế (IMF) cho thấy, có đến 58% tổng dự trữ ngoại hối trên thế giới là bằng USD, và 40% khoản nợ thế giới cũng là bằng đồng tiền này. Tuy nhiên, không chỉ Trung Quốc, những nền kinh tế lớn khác của thế giới cũng đang có những động thái nhằm đa dạng hóa dự trữ ngoại tệ.
Trong một email gửi đến CNBC, Kinh tế trưởng của APAC của S&P Global Ratings đã phát biểu rằng: “Hệ thống tài chính toàn cầu bao gồm những nền kinh tế lớn như Trung Quốc, khu vực đồng Euro đã sẵn sàng cho việc đa dạng hóa dự trữ ngoại hối của mình.”
Đối với Trung Quốc, tín hiệu này cho thấy đồng nhân dân tệ sẽ có cơ hội đóng vai trò lớn hơn trong nền kinh tế toàn cầu, giúp quốc gia này giảm bớt sự phụ thuộc vào đồng đô la Mỹ trong tương lai. Bản thân nền kinh tế lớn thứ hai thế giới cũng đang nỗ lực để đồng nhân dân tệ được sử dụng rộng rãi hơn./.
Tổng hợp